Σάββατο, 16 Μαρτίου 2013

ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΚΟΣΜΑ

Ένας από τους πιο κορυφαίους ποιητές της Εκκλησίας μας, ο Άγιος Κοσμάς ο Ποιητής ή Μελωδός, γεννήθηκε περί το 685, μάλλον στη Δαμασκό, και έμεινε ορφανός σε μικρή ηλικία. Τον υιοθέτησε ο πατέρας του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, Σέργιος, πού ήταν υπουργός των οικονομικών του χαλίφη των Αράβων. Τον μεγάλωσε με την ίδια φροντίδα και επιμέλεια όπως τον φυσικό του γιό. Επειδή είχε πολλή δόξα και πλούτο, πήρε στο σπίτι του ένα πολυμαθή διδάσκαλο, τον Ιερομόναχο Κοσμά Ξένο ή Ικέτη, πού καταγόταν από τη Καλαβρία της Ιταλίας. Σ' αυτόν λοιπόν παρέδωσε τον φυσικό γιο του Ιωάννη και τον υιοθετημένο Κοσμά, για να τους μάθει όσο γίνεται καλύτερα τη θεία και ανθρώπινη σοφία. Πράγματι τα δύο παιδιά έμαθαν πολλά από τον άξιο διδάσκαλο τους, όπως θεολογία, φιλολογία, μαθηματικά, φιλοσοφία και ρητορική. Επίσης, ιδιαίτερα τους δίδαξε τη μουσική τέχνη, επειδή διέκρινε ότι οι δύο μαθητές του ήταν προικισμένοι με το μουσικό και Ιερό ποιητικό τάλαντο. Έχοντας κοινή κλίση προς το μοναχισμό, αργότερα ο Ιωάννης και ο Κοσμάς πήγαν στην Ιερουσαλήμ, και έγιναν μοναχοί στη Μονή του Αγίου Σάββα. Κατόπιν ο μεν Ιωάννης έγινε πρεσβύτερος, ο δε Κοσμάς, μετά από πολλές πιέσεις από τη Σύνοδο των Ιεροσολύμων, έγινε Επίσκοπος Μαϊουμά, πόλη παραθαλάσσια της Παλαιστίνης, επίνειο της Γάζας, πού αρχαιότερα ονομαζόταν Ανθηδών. Διεξήγαγε με πολλή επιμέλεια και ευσυνειδησία τα ποιμαντορικά του καθήκοντα και ποτέ δεν ξεχνούσε να ασχολείται με την εκκλησιαστική ποίηση. Κύριο χαρακτηριστικό της ποίησής του είναι ο ρυθμός. Ο ρυθμός τον αναδείχνει υμνογράφο και μελωδό, διότι δε συνθέτει μόνο τα ποιήματά του, αλλά και τα μελοποιεί. Έχει συντάξει πολλούς ύμνους σε Δεσποτικές και Θεομητορικές εορτές, καθώς και σε μνήμες αγίων. Εκείνο, όμως, που τον ξεχωρίζει, είναι οι Κανόνες του. Είναι από τους πρώτους που εισηγήθηκαν αυτό το υμνολογικό είδος και από τους κυριότερους συντάκτες του βιβλίου του Τριωδίου. Κανόνες του σώζονται στις Δεσποτικές εορτές: Χριστούγεννα, Θεοφάνεια, Υπαπαντή, Κυριακή των Βαΐων, Πεντηκοστή, Μεταμόρφωση, Ύψωση τιμίου Σταυρού. Από τους άλλους Κανόνες του, ξεχωρίζουμε αυτόν στην Κοίμηση της Θεοτόκου και στον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο. Συνθέσεις του Κοσμά είναι και οι Κανόνες της Μεγάλης Εβδομάδας. Πέθανε ειρηνικά και σε βαθιά γεράματα περί το 750-752 μ.Χ. (Ίδε ιστολόγιο: NOCTOS)

ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑΣ ΤΟΥ ΜΕΛΩΔΟΥ
«Ούράνιον άμιλλαν, διατυπών εν σαρκί, επίγειον αίνεσιν, τω εν υψίστοις θεώ, πανσόφως συνήρμοσας• συ γαρ ώσπερ κιθάρα, της ευσήμου σοφίας, ήνεσας υψηγόρως, του Σωτήρος την δόξαν. Διό σε Κοσμά θεηγόρε, ύμνοις γεραίρομεν.»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου